21. člen BMKMP

(1)Ta sporazum se sklene za obdobje štirih let. Po poteku tega obdobja se njegova veljavnost samodejno podaljša vsakokrat za eno leto, če ga nobena pogodbenica pisno ne odpove.

(2)Če ena pogodbenica ta sporazum odpove, ta preneha veljati po poteku 30 dni od dneva prejema pisnega obvestila o njegovi odpovedi, postopki posvojitve, začeti na podlagi tega sporazuma, pa bodo kljub prenehanju njegove veljavnosti končani po določbah tega sporazuma.

(3)Morebitni spori v zvezi z razlago ali izvajanjem tega sporazuma se rešujejo z neposrednimi pogajanji med osrednjima organoma pogodbenic.

(4)Ta sporazum začne veljati z dnem prejema zadnjega obvestila po diplomatski poti, da so izpolnjeni vsi notranjepravni pogoji za začetek njegove veljavnosti. Sestavljeno v Skopju dne 27. februarja 2007 v dveh izvirnikih v slovenskem in makedonskem jeziku, pri čemer sta obe besedili enako verodostojni. ZA VLADO REPUBLIKE SLOVENIJE Andrej Vizjak l.r. ZA VLADO REPUBLIKE MAKEDONIJE Ljupčo Meškov l.r. Владата на Република Словенија и Владата на Република Македонија, во продолжение договорни страни, со убедување дека за соодветен личен развој, детето треба да расте во среќна семејна средина со љубов и разбирање, со убедување дека секоја држава како првенствена задача треба да донесе соодветни мерки, што ќе овозможат заштита и воспитание во неговото матично семејство, со убедување дека предност на меѓудржавното посвојување може да биде овозможувањето, детето на кое не може да му се најде соодветно семејство во матичната држава, да живее во постојано семејство, со убедување дека се потребни мерки со кои ќе се гарантира дека меѓудржавните посвојувања се во интерес на детето и дека се почитуваат неговите основни права, како и дека се спречуваат грабнувањата, продажбата или трговијата со деца, се договорија: Во овој договор изразите значат следно: 1. меѓудржавно посвојување: посвојување на дете од едната држава од страна на посвоител од другата држава; 2. посвојување: настанување на однос помеѓу посвоителот и посвоеникот како што настанува при раѓање помеѓу родители и деца; 3. дете, односно малолетно лице: лице од раѓањето до наполнета 18 годишна возраст, односно до стекнување на деловна способност; 4. централни органи: – во Република Словенија: Министерство за труд, семејство и социјални работи, – во Република Македонија: Министерство за труд и социјална Политика; 5. овластени органи: – Во Република Словенија: надлежни центри за социјална работа, – Во Република Македонија: надлежни центри за социјална работа; 6. матична држава: држава на договорната страна, каде детето односно малолетното лице престојува; 7. држава на прием: држава на договорната страна, каде престојува идниот посвоител. Целите на овој договор се: а) одредување на условите и начинот на спроведување на меѓудржавните посвојувања, кои ќе докажат дека тоа меѓудржавно посвојување е во интерес на детето и дека со постапката за посвојување се почитуваат неговите основни права признаени во домашното право и меѓународните акти, кои се ратификувани од државите на договорните страни; б) воспоставување на систем на соработка помеѓу договорните страни, кој ќе обезбеди почитување на мерките за заштита на детето и со тоа ќе ги спречи грабнувањата, продажбата или трговијата со деца.

(1)Со посвојувањето по овој договор, помеѓу посвоителот и посвоеникот настанува однос каков што е според правото на државата на прием уредено помеѓу родителите и нивните деца, а помеѓу посвоеникот и неговите потомци, како и помеѓу посвоителите и неговите роднини се создаваат еднакви односи како и помеѓу роднините.

(2)Правата и должностите, кои посвоеникот ги има според правото од матичната држава кон неговите родители и другите роднини, како и правата и должностите на неговите родители и роднини кон него, со посвојувањето по овој договор престануваат.

(3)Настанување, односно престанување на правни односи од ставовите еден и два на овој член се запишува во соодветен документ во согласност со националните прописи на договорните страни.

(4)Посвојувањето извршено по овој договор е трајно и не може да се раскине.

(1)Лица, кои престојуваат во едната држава и сакаат да посвојат дете, односно малолетно лице со место на живеење во другата држава, поднесуваат барање за меѓудржавно посвојување кај надлежниот орган на државата во која престојуваат.

(2)Надлежниот орган од став еден на овој член проверува дали посвоителот ги исполнува условите според одредбите на своето национално законодавство и ги презема сите потребни дејства во таа насока.

(3)По извршената проверка, надлежниот орган на државата на приемот, го испраќа барањето на идниот посвоител и извештајот со своите констатации, како и соодветната документација до централниот орган на таа држава. Доколку централниот орган од државата на приемот врз основа на извештајот на надлежниот орган од став три на член 4 оцени дека подносителот на барањето е соодветен, бидејќи ги исполнува сите услови за посвојување според националното законодавство, го испраќа барањето и извештајот со соодветната документација до централниот орган на матичната држава и за истото го известува подносителот на барањето.

(1)Овластениот орган на матичната држава проверува, дали за детето, односно малолетното лице кое се дава на посвојување се исполнети условите за посвојување според националното законодавство. Врз основа на тие проверки и активности, овластениот орган на матичната држава изготвува извештај со податоци за идентитетот на детето, подобноста за посвојување, потеклото, семејната средина, социјалната и здравствената анамнеза на детето, односно малолетното лице и неговото семејство, како и за можни посебни потреби на детето.

(2)Овластениот орган на матичната држава, извештајот со документацијата од став еден на овој член, го испраќа до централниот орган на таа држава.

(1)Доколку централниот орган на матичната држава врз основа на извештајот и документацијата на овластениот орган процени дека условите за меѓудржавно посвојување од страна на детето во целост се исполнети, тогаш овластениот орган на матичната држава меѓу подносителите на барањата од државата на приемот го избира најсоодветниот посвоител.

(2)По извршените работи од став еден на овој член, централниот орган на матичната држава, извештајот и документацијата за детето, односно за малолетното лице, му ги испраќа на централниот орган на државата на приемот.

(3)Централниот орган на матичната држава, го известува централниот орган на државата на приемот и за периодот на претходното сместување во согласност со националното законодавство на матичната држава.

(4)Времето на траење на претходното сместување не смее да биде подолго од една година.

(1)Централниот орган на државата на приемот за приемот на извештајот и документите од член 7, го известува избраниот посвоител и му овозможува запознавање со содржината, без при тоа да го открие идентитетот на детето, односно на малолетното лице и биолошките родители. Избраниот посвоител врз основа на тие податоци го изразува своето конечно согласување за посвојувањето со писмена изјава која ја дава пред овластениот орган на државата на приемот, кој истата ја доставува до централниот орган на државата на приемот.

(2)Централниот орган на државата на приемот, го известува за согласноста од став еден од овој член централниот орган на матичната држава.

(1)По добивање на согласноста од член 8, надлежниот орган на матичната држава во согласност со одредбите на националното законодавство, донесува одлука за претходно сместување на детето во семејството на избраниот посвоител.

(2)Во случај од став еден на овој член, овластениот орган на државата на приемот постојано го следи престојот на детето, односно малолетното лице во семејството на избраниот посвоител и секој месец изготвува писмен извештај, кој му го испраќа на централниот орган на државата на приемот.

(3)Централниот орган на државата на приемот го испраќа извештајот од став два на овој член на централниот орган на матичната држава.

(4)По приемот на извештаите од став два на овој член, овластениот орган на матичната држава дава мислење на централниот орган на матичната држава дали детето, односно малолетното лице, може да се посвои од страна на избраниот посвоител.

(5)Надлежниот орган на матичната држава издава одлука за посвојување или одлука со која утврдува дека условите за посвојување не се исполнети, бидејќи посвојувањето не е во интерес на детето, односно малолетното лице. Таа одлука централниот орган на матичната држава му ја испраќа на централниот орган на државата на приемот. Доколку детето е претходно сместено во семејството на избраниот посвоител и се наоѓа во државата на приемот, а централниот орган на таа држава смета дека не е во интерес на детето да остане кај избраниот посвоител, тој централен орган мора да преземе се што е потребно за да го заштити детето, а поточно: а) да се погрижи детето да се одземе од избраниот посвоител и за него да се обезбеди привремено воспитание и чување; б) во консултации со централниот орган на матичната држава без одлагање, во согласност со постапката на меѓудржавното посвојување одредена со овој договор, да се погрижи за ново сместување на детето со цел за негово посвојување или доколку тоа не е можно, да се погрижи за друго долгорочно воспитание и грижа; в) да се погрижи за враќање на детето, доколку е тоа во негов интерес, како последна можност.

(1)Доколку по издавање на одлуката за посвојување се покаже дека не бил исполнет некој од условите за посвојување, кои ги одредуваат законодавствата на државите на договорните страни, тогаш органот на матичната држава, кој ја издал одлуката за посвојување, поведува постапка за укинување на одлуката за посвојување, во согласност со одредбите на законодавството на матичната држава.

(2)Поведување на постапката за укинување на одлуката за посвојување може да побара и централниот орган на државата на приемот. За Република Словенија: За излез на дете, односно на малолетно лице кое е државјанин на Република Словенија, од Република Словенија, одлуката за претходното сместување односно одлуката за посвојување која ја издава надлежниот орган на матичната држава врз основа на овој договор, претставува основа за стекнување на документи за излез на детето, односно на малолетното лице од матичната држава. Одлуката за претходно сметување, односно одлуката за посвојување, која ја издава надлежниот орган на матичната држава, врз основа на овој договор, важи како дозвола за привремен престој која на детето, односно на малолетното лице кое е државјанин на Република Македонија, му овозможува влез и престојување во државата на приемот до стекнување на дозволата за постојано живеење, во согласност со одредбите на законодавството на државата на приемот, односно во случај на привремено сместување за време на сместувањето. За Република Македонија: Одлуката за претходно сметување, односно одлуката за посвојување, која ја издава надлежниот орган на матичната држава врз основа на овој договор, претставува основа за стекнување на документи за излез на детето, односно на малолетното лице од матичната држава. Одлуката за претходно сметување, односно одлуката за посвојување, која ја издава надлежниот орган на матичната држава врз основа на овој договор, претставува основа за добивање на дозвола за привремен престој која на детето, односно на малолетното лице му овозможува влез и престојување во државата на приемот до стекнување на дозволата за постојано живеење, во согласност со одредбите на законодавството на државата на приемот, односно во случај на привремено сместување за време на сместувањето. Детето, кое со одлука на надлежниот орган на матичната држава претходно е сместено во семејство на избраниот посвоител, без оглед на тоа што нема постојано живеалиште во државата на приемот, здравствено е осигурено како семеен член на осигуреникот – избраниот посвоител. Централните органи за цело време додека трае постапката меѓусебно се известуваат за текот на посвојувањето.

(1)Централните органи соработуваат и иницираат соработка помеѓу овластените органи во своите држави за грижата на децата и остварувањето на останатите цели на договорот.

(2)Централните органи непосредно преземаат секакви мерки за да: а) обезбедат информации за законодавството за посвојувањето и постапките на својата држава, како и други информации како што се статистичките податоци; б) меѓусебно се известуваат за спроведување на овој договор и еднаш годишно се состануваат. Централните органи, непосредно или преку овластените органи преземаат соодветни мерки за спречување на незаконските финансиски или други користи во врска со посвојувањето, како и мерки за спречување на сите активности кои се во спротивност со целите на овој договор. Централните органи и овластените органи на договорните страни обезбедуваат чување на податоците и пристап до нив во согласност со националното законодавство. Доколку надлежниот орган на државата, за која е наменет документот тоа го бара, мора да биде доставен заверен превод на документот, истоветен со оригиналот. Надлежните органи на договорните страни во постапката за посвојување дејствуваат без одлагање. Подносителите на барањата и избраниот посвоител ги покриваат: а) трошоците на преместување на детето од матичната држава во државата на приемот, вклучувајќи ги и трошоците за превоз во државата на приемот; б) трошоците за пасош, како и можни потребни издатоци за здравствен и психолошки извештај; в) трошоците за превод на официјалните документи и г) административни и други трошоци.

(1)Овој договор се склучува за период од четири години. По истекот на овој период, неговото важење автоматски се продолжува секогаш за една година, доколку ниедна од договорните страни не го откаже по писмен пат.

(2)Доколку една од договорните страни го откаже овој договор, истиот ќе престане да важи по истекот на 30 дена од денот на приемот на писменото известување за неговото откажување, а постапките за посвојување започнати по овој договор и покрај престанувањето на неговата важност, ќе бидат завршени според одредбите од овој договор.

(3)Евентуалните спорови во врска со толкувањето или примената на овој договор, ќе се решаваат по пат на непосредни преговори на централните органи на договорните страни.

(4)Овој договор влегува во сила на денот на приемот на последното известување по дипломатски пат дека се исполнети сите внатрешно правни услови за негово влегување во сила. Составен во Скопје на ден 27 февруари 2007 во два оригинални примерока на словенечки и на македонски јазик, при што двата текста се еднакво веродостојни. ЗА ВЛАДАТА НА РЕПУБЛИКА СЛОВЕНИЈА Андреj Визjак c.p. ЗА ВЛАДАТА НА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА Љупчо Мешков c.p.